Zestaw 8 zadań maturalnych o kwasach nukleinowych z odpowiedziami: budowa nukleotydu, różnice między DNA i RNA, reguła Chargaffa, nić komplementarna, wiązania w DNA i stabilność par G–C, rodzaje RNA, antyrównoległość nici oraz występowanie DNA w komórce.
Wymień trzy składniki nukleotydu.
Pentoza (ryboza w RNA lub deoksyryboza w DNA), zasada azotowa (adenina, guanina, cytozyna, tymina lub uracyl) oraz reszta kwasu fosforowego.
Porównaj DNA i RNA pod względem: rodzaju pentozy, zasad azotowych, liczby nici i funkcji.
DNA: deoksyryboza; zasady A, T, G, C; zwykle dwie nici (podwójna helisa); przechowuje informację genetyczną. RNA: ryboza; zasady A, U, G, C (uracyl zamiast tyminy); zwykle jedna nić; uczestniczy w ekspresji informacji genetycznej (mRNA, tRNA, rRNA).
W pewnym dwuniciowym DNA adenina stanowi 30% wszystkich zasad. Oblicz zawartość procentową pozostałych zasad.
Zgodnie z zasadą komplementarności (reguła Chargaffa) A = T i G = C. T = 30%, więc G + C = 100% – 60% = 40%, czyli G = 20% i C = 20%.
Zapisz sekwencję nici komplementarnej do fragmentu 5′–ATGCCTA–3′, zaznaczając jej końce.
3′–TACGGAT–5′ (czyli w kierunku 5′→3′: 5′–TAGGCAT–3′).
Nazwij wiązania łączące nukleotydy w jednej nici DNA oraz wiązania między niciami. Wyjaśnij, dlaczego DNA bogate w pary G–C trudniej ulega denaturacji termicznej.
Nukleotydy w nici łączą wiązania fosfodiestrowe, a nici – wiązania wodorowe między komplementarnymi zasadami. Para A–T tworzy dwa wiązania wodorowe, a para G–C trzy, dlatego DNA z dużym udziałem par G–C jest stabilniejsze i do rozdzielenia nici potrzebna jest wyższa temperatura.
Wymień trzy rodzaje RNA i podaj ich funkcje.
mRNA (informacyjny) – przenosi informację o sekwencji aminokwasów z DNA do rybosomów. tRNA (transportujący) – dostarcza aminokwasy do rybosomu i dopasowuje je do kodonów za pomocą antykodonu. rRNA (rybosomalny) – buduje rybosomy i katalizuje tworzenie wiązań peptydowych.
Wyjaśnij, co oznacza, że nici DNA są antyrównoległe.
Nici biegną w przeciwnych kierunkach: jedna od końca 5′ do 3′, a druga, komplementarna, od 3′ do 5′. Koniec 5′ ma wolną grupę fosforanową, a koniec 3′ – wolną grupę –OH deoksyrybozy.
Podaj, gdzie występuje DNA w komórce eukariotycznej, a gdzie w komórce bakteryjnej.
W komórce eukariotycznej DNA znajduje się w jądrze komórkowym oraz w mitochondriach i chloroplastach (u roślin). W komórce bakterii DNA tworzy genofor (nukleoid) w cytoplazmie, a dodatkowo może występować w plazmidach.
ODBIERZ NOTATKI MATURALNE GWARANCJA WYNIKU!
Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨
📘 Przejdź do notatek