Zestaw 8 zadań maturalnych o tkankach roślinnych z odpowiedziami: budowa i funkcje skórki, aparat szparkowy, korek i przetchlinki, rodzaje miękiszu, kolenchyma i sklerenchyma, ryzoderma z włośnikami oraz merystemy pierwotne i wtórne.
Wymień trzy cechy budowy skórki (epidermy) liścia związane z jej funkcją.
Komórki skórki ściśle do siebie przylegają, zwykle nie mają chloroplastów (z wyjątkiem komórek szparkowych), przepuszczają światło do miękiszu, a ich zewnętrzna ściana jest pokryta kutykulą ograniczającą utratę wody; często mają też włoski.
Opisz budowę aparatu szparkowego i wyjaśnij mechanizm jego otwierania.
Aparat szparkowy tworzą dwie komórki szparkowe (z chloroplastami) otaczające szparkę. Gdy do komórek szparkowych napływa woda (rośnie turgor), komórki te wyginają się – dzięki nierównomiernie zgrubiałym ścianom – i szparka się otwiera. Spadek turgoru powoduje jej zamknięcie.
Opisz budowę korka i podaj funkcję przetchlinek.
Korek tworzą martwe komórki o ścianach przesyconych suberyną, nieprzepuszczalne dla wody i gazów; chroni łodygi i korzenie drzew przed utratą wody, urazami i patogenami. Przetchlinki to luźno ułożone komórki w korku, które umożliwiają wymianę gazową między wnętrzem organu a atmosferą.
Wymień cztery rodzaje miękiszu i podaj ich funkcje.
Miękisz asymilacyjny (palisadowy i gąbczasty) – fotosynteza; miękisz spichrzowy – magazynowanie substancji zapasowych (np. skrobi w bulwach); miękisz powietrzny (aerenchyma) – przewietrzanie organów roślin wodnych i bagiennych; miękisz wodny – magazynowanie wody (np. u sukulentów).
Porównaj kolenchymę i sklerenchymę pod względem: żywotności komórek, budowy ścian i występowania.
Kolenchyma – komórki żywe, ściany nierównomiernie zgrubiałe celulozą (zwłaszcza w narożach), występuje w rosnących organach, np. w młodych łodygach i ogonkach liściowych. Sklerenchyma – komórki martwe, ściany silnie zgrubiałe i zwykle zdrewniałe (lignina); występuje w organach, które zakończyły wzrost, w postaci włókien lub sklereid (np. w łupinach orzechów).
Wyjaśnij, jaką rolę pełnią włośniki ryzodermy.
Włośniki to wypustki komórek skórki korzenia (ryzodermy), które wielokrotnie zwiększają powierzchnię chłonną korzenia i umożliwiają pobieranie wody oraz soli mineralnych z gleby.
Porównaj merystemy pierwotne i wtórne. Podaj przykłady merystemów wtórnych i ich funkcje.
Merystemy pierwotne pochodzą bezpośrednio z tkanek zarodka (np. stożki wzrostu pędu i korzenia) i odpowiadają za przyrost na długość. Merystemy wtórne powstają z komórek tkanek stałych, które odzyskały zdolność podziałów. Kambium wytwarza wtórne drewno i łyko (przyrost na grubość), a fellogen (miazga korkotwórcza) – korek.
Przyporządkuj tkanki do funkcji: drewno, łyko, kolenchyma, miękisz palisadowy, skórka. Funkcje: a) przewodzenie produktów fotosyntezy, b) fotosynteza, c) przewodzenie wody i soli mineralnych, d) ochrona organów przed utratą wody, e) wzmacnianie rosnących organów.
Drewno – c; łyko – a; kolenchyma – e; miękisz palisadowy – b; skórka – d.
ODBIERZ NOTATKI MATURALNE GWARANCJA WYNIKU!
Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨
📘 Przejdź do notatek