Enzymy i kinetyka reakcji enzymatycznych – zadania otwarte #1

Zestaw 8 zadań maturalnych z enzymów z odpowiedziami: budowa enzymu i centrum aktywne, energia aktywacji, wpływ temperatury i pH, inhibicja kompetycyjna i niekompetycyjna, kofaktory i koenzymy, regulacja allosteryczna oraz interpretacja wykresu szybkości reakcji od stężenia substratu.

 

Wyjaśnij, w jaki sposób enzymy przyspieszają reakcje chemiczne w komórce. W odpowiedzi użyj pojęć: energia aktywacji, kompleks enzym–substrat.
Enzym wiąże substrat w centrum aktywnym, tworząc kompleks enzym–substrat. W kompleksie substrat jest ustawiony i odkształcony tak, że łatwiej przechodzi w produkt, dlatego reakcja wymaga niższej energii aktywacji. Enzym nie zmienia bilansu energetycznego reakcji ani położenia równowagi, tylko szybkość jej osiągnięcia.

 

Na wykresie przedstawiono zależność szybkości reakcji enzymatycznej od temperatury: szybkość rośnie do 37 °C, a powyżej 45 °C gwałtownie spada. Wyjaśnij oba fragmenty krzywej.
Do optimum wzrost temperatury zwiększa energię kinetyczną cząsteczek i częstość zderzeń enzymu z substratem, więc szybkość rośnie. Powyżej optimum enzym jako białko ulega denaturacji: zrywane są wiązania stabilizujące strukturę trzeciorzędową, centrum aktywne traci kształt i enzym przestaje wiązać substrat.

 

Porównaj inhibicję kompetycyjną i niekompetycyjną pod względem miejsca wiązania inhibitora i wpływu zwiększenia stężenia substratu na szybkość reakcji.
Inhibitor kompetycyjny przypomina substrat i wiąże się w centrum aktywnym; zwiększenie stężenia substratu wypiera inhibitor i znosi hamowanie. Inhibitor niekompetycyjny wiąże się poza centrum aktywnym (w miejscu allosterycznym) i zmienia kształt enzymu; zwiększenie stężenia substratu nie przywraca maksymalnej szybkości reakcji.

 

Pepsyna ma optimum pH około 2, a trypsyna około 8. Wyjaśnij, z czego wynika ta różnica, i podaj, gdzie działa każdy z tych enzymów.
Optimum pH odpowiada środowisku, w którym enzym działa: pepsyna w żołądku (kwaśny sok żołądkowy z HCl), trypsyna w dwunastnicy (zasadowy sok trzustkowy z wodorowęglanami). pH wpływa na ładunek grup bocznych aminokwasów w centrum aktywnym i na strukturę białka, więc każdy enzym jest najaktywniejszy przy innym pH.

 

Wyjaśnij różnicę między kofaktorem a koenzymem. Podaj po jednym przykładzie.
Kofaktor to niebiałkowy składnik niezbędny do działania enzymu – może to być jon metalu, np. Mg²⁺ w enzymach przenoszących grupy fosforanowe, Zn²⁺ w anhydrazie węglanowej. Koenzym to drobnocząsteczkowy związek organiczny będący kofaktorem, często pochodna witaminy, np. NAD⁺ (z niacyny) przenoszący elektrony i protony.

 

Na wykresie zależności szybkości reakcji enzymatycznej od stężenia substratu krzywa rośnie, a potem się wypłaszcza. Wyjaśnij, dlaczego przy dużym stężeniu substratu szybkość przestaje rosnąć, i podaj czynnik, który pozwoliłby ją zwiększyć.
Przy dużym stężeniu substratu wszystkie cząsteczki enzymu są zajęte (wysycenie centrów aktywnych), więc dodatkowy substrat nie przyspiesza reakcji – osiągnięta jest szybkość maksymalna. Zwiększyć ją można przez dodanie większej ilości enzymu (lub podniesienie temperatury do optimum).

 

Wyjaśnij, na czym polega regulacja aktywności enzymu na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego. Podaj przykład.
Produkt końcowy szlaku metabolicznego hamuje (najczęściej allosterycznie) enzym działający na początku tego szlaku. Gdy produktu jest dużo, szlak zwalnia; gdy produkt się zużywa, hamowanie ustępuje. Przykład: ATP hamuje fosfofruktokinazę w glikolizie; izoleucyna hamuje pierwszy enzym własnej syntezy z treoniny.

 

Zaplanuj doświadczenie sprawdzające wpływ temperatury na aktywność amylazy ślinowej. Podaj próbę badawczą, kontrolną i sposób oceny wyniku.
Próby: roztwór skrobi z amylazą inkubowany w różnych temperaturach (np. 0 °C, 37 °C, 80 °C); próba kontrolna: skrobia z wodą zamiast amylazy (lub amylaza zagotowana). Po stałym czasie do każdej próby dodaje się płyn Lugola: granatowe zabarwienie oznacza obecność skrobi (brak trawienia), brak zabarwienia – skrobia rozłożona. Najszybciej zanika barwa w 37 °C.

 

❤️

ODBIERZ NOTATKI MATURALNE
GWARANCJA WYNIKU!

Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨

📘 Przejdź do notatek

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry