Układ hormonalny – regulacja hormonalna – zadania otwarte #1

Zestaw 8 zadań maturalnych z układu hormonalnego z odpowiedziami: antagonizm insuliny i glukagonu, ujemne sprzężenie zwrotne (oś podwzgórze–przysadka–tarczyca), mechanizm działania hormonów steroidowych i peptydowych, adrenalina, hormon antydiuretyczny, regulacja poziomu wapnia i komórki docelowe.

 

Wyjaśnij antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu. Podaj, gdzie są wytwarzane te hormony.
Oba hormony wytwarzają wyspy trzustkowe: insulinę – komórki β, glukagon – komórki α. Insulina obniża stężenie glukozy we krwi (zwiększa jej pobieranie przez komórki i syntezę glikogenu w wątrobie i mięśniach). Glukagon podwyższa stężenie glukozy (pobudza rozkład glikogenu w wątrobie i uwalnianie glukozy do krwi).

 

Na przykładzie regulacji wydzielania hormonów tarczycy wyjaśnij, na czym polega ujemne sprzężenie zwrotne.
Podwzgórze wydziela TRH, który pobudza przysadkę do wydzielania TSH, a TSH pobudza tarczycę do wydzielania tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Wysokie stężenie T3 i T4 we krwi hamuje wydzielanie TRH i TSH, przez co wydzielanie hormonów tarczycy maleje. Skutek działania hamuje więc jego przyczynę – to ujemne sprzężenie zwrotne.

 

Porównaj mechanizm działania hormonów steroidowych i peptydowych na komórki docelowe.
Hormony steroidowe są rozpuszczalne w tłuszczach, przenikają przez błonę komórkową i łączą się z receptorami wewnątrz komórki; kompleks hormon–receptor wpływa na ekspresję genów. Hormony peptydowe nie przenikają przez błonę – łączą się z receptorami w błonie komórkowej, a sygnał jest przekazywany do wnętrza komórki przez przekaźniki drugiego rzędu (np. cAMP).

 

Podaj, który gruczoł wydziela adrenalinę, oraz wymień trzy skutki jej działania w sytuacji stresowej.
Adrenalinę wydziela rdzeń nadnerczy. Skutki: przyspieszenie i wzmocnienie pracy serca, wzrost stężenia glukozy we krwi (rozkład glikogenu), rozszerzenie oskrzeli i źrenic, wzrost ciśnienia krwi. Przygotowuje organizm do reakcji „walcz lub uciekaj”.

 

Podaj, gdzie jest wytwarzany i skąd uwalniany hormon antydiuretyczny (ADH, wazopresyna), oraz wyjaśnij jego działanie.
ADH jest wytwarzany w podwzgórzu i uwalniany do krwi z tylnego płata przysadki. Zwiększa przepuszczalność kanalików zbiorczych nerek dla wody, przez co więcej wody wraca do krwi (wchłanianie zwrotne), a mocz jest bardziej zagęszczony i ma mniejszą objętość.

 

Wyjaśnij różnicę między gruczołami dokrewnymi a zewnątrzwydzielniczymi. Podaj przykład gruczołu o funkcji mieszanej.
Gruczoły dokrewne nie mają przewodów wyprowadzających – wydzielają hormony bezpośrednio do krwi. Gruczoły zewnątrzwydzielnicze wydzielają swoje produkty przewodami na powierzchnię ciała lub do światła narządów (np. gruczoły ślinowe, potowe). Przykład gruczołu mieszanego: trzustka – wydziela sok trzustkowy do dwunastnicy i hormony (insulinę, glukagon) do krwi.

 

Porównaj działanie kalcytoniny i parathormonu na stężenie jonów wapnia we krwi.
Kalcytonina (wydzielana przez tarczycę) obniża stężenie Ca2+ we krwi, m.in. zwiększając odkładanie wapnia w kościach. Parathormon (wydzielany przez przytarczyce) podwyższa stężenie Ca2+ – pobudza uwalnianie wapnia z kości, jego wchłanianie zwrotne w nerkach i (pośrednio, przez aktywację witaminy D) wchłanianie w jelicie. Hormony te działają antagonistycznie.

 

Hormony krążą we krwi po całym organizmie. Wyjaśnij, dlaczego działają tylko na niektóre komórki.
Hormon działa wyłącznie na komórki docelowe, które mają swoiste receptory dla tego hormonu (w błonie komórkowej lub wewnątrz komórki). Komórki bez takich receptorów nie reagują na hormon.

 

❤️

ODBIERZ NOTATKI MATURALNE
GWARANCJA WYNIKU!

Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨

📘 Przejdź do notatek
Przewijanie do góry