Zestaw 8 zadań maturalnych o składnikach nieorganicznych organizmów z odpowiedziami: właściwości wody ważne dla życia, makroelementy i mikroelementy, rola magnezu, żelaza, jodu, wapnia, fosforu i azotu oraz znaczenie małej gęstości lodu.
Wymień trzy właściwości wody i wyjaśnij ich znaczenie dla organizmów.
Polarność cząsteczek – woda jest dobrym rozpuszczalnikiem substancji polarnych i jonowych, środowiskiem reakcji i transportu. Duże ciepło właściwe – stabilizuje temperaturę organizmów i zbiorników wodnych. Wiązania wodorowe między cząsteczkami – duże napięcie powierzchniowe i spójność, co umożliwia m.in. transport wody w naczyniach roślin.
Podziel pierwiastki na makroelementy i mikroelementy: Ca, Fe, K, I, Mg, Zn, N, Cu, P, Mn.
Makroelementy: Ca, K, Mg, N, P. Mikroelementy: Fe, I, Zn, Cu, Mn.
Wyjaśnij, dlaczego niedobór magnezu powoduje żółknięcie liści roślin (chlorozę).
Magnez jest atomem centralnym cząsteczki chlorofilu. Przy jego niedoborze roślina wytwarza za mało chlorofilu, liście tracą zieloną barwę i żółkną, a intensywność fotosyntezy maleje.
Podaj rolę żelaza w organizmie człowieka.
Żelazo wchodzi w skład hemu w hemoglobinie, która transportuje tlen we krwi, oraz w mioglobinie magazynującej tlen w mięśniach. Jest też składnikiem cytochromów w łańcuchu oddechowym i wielu enzymów. Jego niedobór prowadzi do niedokrwistości.
Wyjaśnij, dlaczego jod jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.
Jod jest składnikiem hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3), które regulują tempo metabolizmu, wzrost i rozwój (m.in. układu nerwowego).
Podaj trzy funkcje wapnia w organizmie człowieka.
Wapń wchodzi w skład kości i zębów (fosforany wapnia), jest niezbędny do krzepnięcia krwi, bierze udział w skurczu mięśni oraz w przekazywaniu impulsów nerwowych w synapsach (uwalnianie neuroprzekaźnika).
Podaj, w skład jakich związków organicznych wchodzą fosfor i azot.
Fosfor: kwasy nukleinowe (DNA, RNA), ATP, fosfolipidy błon (a także fosforany w kościach). Azot: białka (aminokwasy), kwasy nukleinowe (zasady azotowe), ATP, chlorofil.
Wyjaśnij, dlaczego lód unosi się na powierzchni wody i jakie ma to znaczenie dla organizmów wodnych.
W lodzie cząsteczki wody tworzą uporządkowaną sieć wiązań wodorowych z dużymi wolnymi przestrzeniami, więc lód ma mniejszą gęstość niż woda w stanie ciekłym. Warstwa lodu na powierzchni izoluje wodę pod spodem, dzięki czemu zbiorniki nie zamarzają do dna i organizmy mogą przetrwać zimę.
ODBIERZ NOTATKI MATURALNE GWARANCJA WYNIKU!
Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨
📘 Przejdź do notatek