Ekologia – zadania otwarte #2

Zdefiniuj pojęcia: populacja, biocenoza, ekosystem.

Populacja – grupa osobników jednego gatunku zamieszkujących ten sam obszar w tym samym czasie i krzyżujących się ze sobą. Biocenoza – wszystkie populacje różnych gatunków żyjące na danym obszarze. Ekosystem – biocenoza wraz z biotopem (środowiskiem nieożywionym) i zależnościami między nimi.

Opisz, jak wygląda piramida wieku populacji rozwijającej się, ustabilizowanej i wymierającej.

Rozwijająca się – szeroka podstawa (dużo osobników młodych), zwęża się ku górze. Ustabilizowana – liczebność klas wiekowych młodych i dojrzałych podobna. Wymierająca – wąska podstawa (mało osobników młodych), przewaga osobników starszych.

Przyporządkuj typ zależności: a) grzyb i glon w poroście, b) tasiemiec i człowiek, c) dwa gatunki sikor korzystające z tego samego pokarmu, d) ryba podnawka przyczepiająca się do rekina.

a) mutualizm (symbioza), b) pasożytnictwo, c) konkurencja międzygatunkowa, d) komensalizm.

Wyjaśnij różnicę między prawem minimum Liebiga a prawem tolerancji Shelforda.

Prawo minimum: o rozwoju organizmu decyduje czynnik występujący w ilości najbardziej odbiegającej od optimum – w niedoborze. Prawo tolerancji: czynnik ogranicza organizm zarówno wtedy, gdy jest go za mało, jak i za dużo; każdy gatunek ma określony zakres tolerancji.

Wyjaśnij, dlaczego łańcuchy pokarmowe składają się zwykle z nie więcej niż 4–5 ogniw.

Na każdym poziomie troficznym większość energii (ok. 90%) jest tracona – zużywana w oddychaniu komórkowym i rozpraszana jako ciepło. Do kolejnego ogniwa przechodzi tylko ok. 10% energii, więc na wyższych poziomach jest jej za mało, by utrzymać kolejnych konsumentów.

Porównaj sukcesję pierwotną i wtórną. Podaj po jednym przykładzie.

Sukcesja pierwotna zachodzi na terenie wcześniej pozbawionym życia i gleby, np. na zastygłej lawie lub odsłoniętej skale. Sukcesja wtórna zachodzi na terenie, gdzie zniszczono wcześniejszą biocenozę, ale pozostała gleba, np. na porzuconym polu lub po pożarze lasu.

Opisz trzy typy krzywych przeżywania i podaj przykład organizmów dla każdego z nich.

Typ I – większość osobników dożywa starości, śmiertelność rośnie w późnym wieku (np. człowiek, duże ssaki). Typ II – śmiertelność podobna w każdym wieku (np. wiele ptaków). Typ III – bardzo duża śmiertelność osobników młodych, nieliczne dożywają dojrzałości (np. ryby, wiele roślin).

Wymień procesy obiegu azotu, w których biorą udział bakterie, i krótko je scharakteryzuj.

Wiązanie azotu atmosferycznego (N₂ → NH₃), np. bakterie brodawkowe; amonifikacja – rozkład związków organicznych do amoniaku; nitryfikacja – utlenianie amoniaku do azotanów(III), a następnie (V); denitryfikacja – redukcja azotanów do N₂, który wraca do atmosfery.