Quiz z węglowodorów do matury z chemii: 10 pytań jednokrotnego wyboru o wzorach ogólnych, hybrydyzacji, izomerii konstytucyjnej i cis-trans, substytucji rodnikowej, regule Markownikowa, aromatyczności benzenu, utlenianiu toluenu oraz odróżnianiu alkanów od alkenów. Po każdej odpowiedzi zobaczysz krótkie wyjaśnienie.
Węglowodory – quiz maturalny z chemii
10 pytańZaznacz po jednej odpowiedzi w każdym pytaniu i kliknij „Sprawdź”. Wynik widzisz tylko Ty, nic nie jest zapisywane.
Wyjaśnienie: Każde wiązanie π zmniejsza liczbę atomów wodoru o dwa w stosunku do alkanu (CₙH₂ₙ₊₂). Wiązanie potrójne zawiera dwa wiązania π, stąd CₙH₂ₙ₋₂. Ten sam wzór mają alkadieny.
Pokaż poprawną odpowiedź
D. CₙH₂ₙ₋₂Wyjaśnienie: Każdy atom węgla w H–C≡C–H tworzy dwa wiązania σ ułożone liniowo (kąt 180°) i dwa wiązania π. Odpowiada to hybrydyzacji sp.
Pokaż poprawną odpowiedź
C. spWyjaśnienie: Zgodnie z regułą Markownikowa wodór przyłącza się do atomu węgla bogatszego w wodór (CH₂=), a brom do środkowego atomu węgla. Powstaje CH₃–CHBr–CH₃.
Pokaż poprawną odpowiedź
B. 2-bromopropanWyjaśnienie: Izomeria cis-trans wymaga, aby każdy atom węgla przy wiązaniu podwójnym miał dwa różne podstawniki. W but-2-enie oba atomy mają –H i –CH₃. W pozostałych alkenach jeden z atomów C= ma dwa jednakowe podstawniki.
Pokaż poprawną odpowiedź
A. But-2-enWyjaśnienie: Światło rozbija cząsteczki Cl₂ na rodniki, które odrywają atomy wodoru od metanu. Kolejne etapy to inicjacja, propagacja i terminacja łańcucha. Addycja nie jest możliwa, bo metan nie ma wiązań wielokrotnych.
Pokaż poprawną odpowiedź
D. Substytucji rodnikowejWyjaśnienie: Sześć elektronów π jest rozłożonych równomiernie na cały pierścień. Addycja zniszczyłaby układ aromatyczny, dlatego benzen chętniej ulega substytucji (np. bromowaniu z katalizatorem FeBr₃). Brom dobrze rozpuszcza się w benzenie.
Pokaż poprawną odpowiedź
C. Zdelokalizowany układ elektronów π jest trwały, więc benzen niechętnie ulega addycjiWyjaśnienie: Są to pentan, 2-metylobutan i 2,2-dimetylopropan. Innego układu pięciu atomów węgla w łańcuchu nasyconym nie da się zbudować.
Pokaż poprawną odpowiedź
B. 3Wyjaśnienie: Butan ma najmniejszą masę cząsteczkową. Spośród izomerów C₅H₁₂ najwyżej wrze pentan o łańcuchu prostym, bo jego cząsteczki mają największą powierzchnię kontaktu i najsilniejsze oddziaływania międzycząsteczkowe.
Pokaż poprawną odpowiedź
A. PentanWyjaśnienie: Heks-1-en przyłącza brom i odbarwia wodę bromową, heksan bez naświetlania nie reaguje. Fenoloftaleina, NaOH i Cu(OH)₂ nie reagują z żadnym z tych węglowodorów.
Pokaż poprawną odpowiedź
D. Wody bromowejWyjaśnienie: Grupa metylowa przy pierścieniu utlenia się do grupy karboksylowej i powstaje C₆H₅COOH. Pierścień aromatyczny pozostaje nienaruszony, więc nie powstaje kwas alifatyczny. Fenol ma grupę –OH bezpośrednio przy pierścieniu i nie powstaje w tej reakcji.
Pokaż poprawną odpowiedź
C. Kwas benzoesowyPowtórka teorii: Chemia do matury – przewodnik po działach na Biomist.pl. Więcej zadań i quizów z wszystkich działów znajdziesz w przewodniku maturalnym 2027.
ODBIERZ NOTATKI MATURALNE GWARANCJA WYNIKU!
Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨
📘 Przejdź do notatek