Gady – zadania otwarte #2

Zestaw 8 zadań maturalnych o gadach z odpowiedziami: przystosowania do życia na lądzie, błony płodowe w jaju owodniowym, budowa serca, wylinka, systematyka gadów, środowiskowa determinacja płci, zmiennocieplność i odrętwienie oraz wydalanie kwasu moczowego.

 

Wymień cztery przystosowania gadów do życia na lądzie.
Sucha skóra pokryta rogowymi łuskami lub tarczkami (ograniczenie utraty wody); oddychanie wyłącznie płucami o dużej powierzchni wymiany gazowej; zapłodnienie wewnętrzne; jajo owodniowe z błonami płodowymi i skorupką; wydalanie kwasu moczowego.

 

Wymień błony płodowe zarodka gadów i podaj ich funkcje.
Owodnia – tworzy jamę wypełnioną płynem, chroniącą zarodek przed wysychaniem i wstrząsami; kosmówka – udział w wymianie gazowej; omocznia – gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii i udział w wymianie gazowej; pęcherzyk żółtkowy – zawiera substancje odżywcze dla zarodka.

 

Opisz budowę serca gadów i jej konsekwencje dla krążenia krwi.
Serce większości gadów ma dwa przedsionki i komorę z niepełną przegrodą, więc krew natlenowana częściowo miesza się z odtlenowaną. U krokodyli przegroda jest pełna – serce jest czterojamowe.

 

Wyjaśnij, czym jest wylinka i dlaczego gady ją przechodzą.
Wylinka to okresowe zrzucanie zewnętrznej, zrogowaciałej warstwy naskórka. Zrogowaciały naskórek nie rośnie razem ze zwierzęciem i się zużywa, dlatego jest zastępowany nowym. Węże zrzucają go w całości („wylinka” w postaci rękawa), a jaszczurki – zwykle w kawałkach.

 

Wymień trzy rzędy (grupy) współczesnych gadów i podaj przykłady.
Żółwie (np. żółw błotny), łuskonośne – jaszczurki (np. jaszczurka zwinka) i węże (np. zaskroniec), krokodyle (np. aligator); osobną grupę stanowi hatteria (sfenodon).

 

Wyjaśnij, czym jest środowiskowa determinacja płci u gadów, i podaj przykład.
U wielu gadów płeć potomstwa zależy od temperatury, w jakiej rozwijają się jaja, a nie od chromosomów płci. Dotyczy to m.in. krokodyli i wielu żółwi – np. u części gatunków żółwi z jaj inkubowanych w wyższej temperaturze wylęgają się głównie samice.

 

Wyjaśnij, dlaczego gady w naszym klimacie zapadają zimą w odrętwienie.
Gady są zmiennocieplne – temperatura ich ciała zależy od temperatury otoczenia. W niskiej temperaturze ich metabolizm i aktywność silnie spadają, a zdobywanie pokarmu jest niemożliwe, więc przeczekują zimę w kryjówkach w stanie odrętwienia.

 

Wyjaśnij, jakie znaczenie ma wydalanie kwasu moczowego przez gady.
Kwas moczowy jest słabo rozpuszczalny w wodzie i mało toksyczny, więc może być wydalany w postaci półstałej papki z niewielką ilością wody. Pozwala to oszczędzać wodę na lądzie, a w jaju owodniowym – gromadzić zbędne produkty przemiany materii bez zatrucia zarodka.

 

❤️

ODBIERZ NOTATKI MATURALNE
GWARANCJA WYNIKU!

Jeżeli nie zdobędziesz minimum 70% na maturze z biologii – zwrócimy Ci pieniądze za notatki! ✨

📘 Przejdź do notatek
Przewijanie do góry